റമദാൻ മാസത്തിൽ, മലബാറിൽ ഒഴികെ, ഇന്ത്യയിൽ വിശ്വാസികൾക്ക് റൂഹ് അഫ്‌സ ഇല്ലാതെ ഇഫ്താർ ഒരുക്കുന്ന സ്വഭാവം വിദൂരമാണ്. ഡൽഹിയിലെ ഒരു ചെറുകിട വ്യാപാരിയില്‍ നിന്ന് ആരംഭിച്ച, ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറിയ റൂഹ് അഫ്സയുടെ കഥ കൗതുകകരമാണ്.

1907-ൽ, യുനാനി ഡോക്ടറായ ഹക്കീം ഹമീദ് അബ്ദുൾ മജീദ്, ഹംദാർദ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പരമ്പരാഗത യുനാനി ഫാർമസി ആരംഭിച്ചു. ഡൽഹിയിലെ വേനൽക്കാല ചൂട് ഭയാനകമായിരുന്നതിനാൽ, 1910-ൽ നിരവധി ഔഷധസസ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പുതിയ ശീതളപാനീയം തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചു. പരമ്പരാഗത യുനാനി ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ മിശ്രിതമായ ‘റൂഹ് അഫ്‌സ’യുടെ ഫലമായി സൂര്യന്റെ തീവ്രമായ ചൂടിൽ നിന്ന് ആളുകളെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ വിപണിയിലെത്തി. ഈ ആന്റിപൈറിറ്റിക് പാനീയത്തിന്റെ പ്രധാന ചേരുവകൾ റോസ്, ഉലുവ, കാരറ്റ്, ചീര എന്നിവയുടെ സത്തുകളാണ്.

തന്റെ പുതിയ ഉൽപ്പന്നം വിപണിയിൽ വിജയകരമായി തുടങ്ങിയതിനുശേഷം, പ്രാദേശിക കലാകാരനായ ‘മിർസ നൂർ അഹമ്മദ്’ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത കുപ്പിയുടെ ലോഗോ ഹക്കീം സാഹബ് സ്വന്തമാക്കി. അക്കാലത്ത് ഡൽഹിയിൽ അച്ചടി കാര്യമായി പുരോഗമിച്ചിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, ഹക്കീം സാഹബ് മുംബൈയിലെ ബോംബെ പേർഷ്യൻസിന്റെ ബോൾട്ടൺ പ്രസ്സുമായി ഇതിനായി ബന്ധപ്പെട്ടു. തുടക്കത്തിൽ, റൂഹ് അഫ്സ ഏതാനും മാസത്തേക്ക് വൈൻ കുപ്പികളിലാണ് വിറ്റിരുന്നത്.

വിഭജനത്തിന്റെയും റൂഹ് അഫ്സയുടെ രക്ഷപ്പെടലിന്റെയും കഥ
1925-ൽ ഹക്കീം സാഹബിന്റെ മരണശേഷം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ റാബിയ ബീഗം തന്റെയും രണ്ട് ആൺമക്കളുടെയും പേരിൽ ഒരു ചാരിറ്റബിൾ ഫൗണ്ടേഷൻ ആരംഭിച്ചു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ, റൂഹ് അഫ്സ രാജ്യമെമ്പാടും അതിന്റെ വിപണി സാന്നിധ്യം സ്ഥാപിച്ചു. 1947-ലെ ഇന്ത്യാ വിഭജനം ഈ വിജയകരമായ കുതിപ്പിലെ മറ്റൊരു നാഴികക്കല്ലായി മാറി.

വിഭജനത്തിനുശേഷം, ഹക്കീം സാഹബിന്റെ മൂത്ത മകൻ ഹക്കീം അബ്ദുൾ ഹമീദ് ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ തുടർന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഇളയ മകൻ ഹക്കീം മുഹമ്മദ് പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് കുടിയേറി. പിന്നീട്, കറാച്ചിയിലെ ഒരു ചെറിയ വാടക വീട്ടിൽ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രത്യേക ഹം’ദാർദ് കമ്പനി ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട്, 1953-ൽ, കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാനിൽ (ഇപ്പോൾ ബംഗ്ലാദേശ്) അദ്ദേഹം ഒരു ചെറിയ ശാഖയും ആരംഭിച്ചു. ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം, മുഹമ്മദ് ഈ അനുബന്ധ സ്ഥാപനം ഒരു പ്രാദേശിക ബിസിനസുകാരന് സമ്മാനിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ബംഗ്ലാദേശി വ്യവസായി വർഷങ്ങളോളം ഹം’ദാർദ് എന്ന പേരിൽ ഇത് തുടർന്നു. അങ്ങനെ, റൂഹ് അഫ്സ ബംഗ്ലാദേശി വിപണിയിലും അതിന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു.

അതിർത്തി കടന്നുള്ള കുടിയേറ്റങ്ങൾക്കിടയിലും ഉൽപ്പന്നത്തിന് അതിന്റെ രുചിയും ഗുണനിലവാരവും നിലനിർത്താൻ കഴിഞ്ഞു. നിലവിൽ, ഹംദർദ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ എല്ലാ വർഷവും ഈ ഐക്കണിക് പാനീയത്തിന്റെ നാൽപ്പത് ദശലക്ഷം കുപ്പികൾ വിൽക്കുന്നു, ഇത് 1000 കോടി രൂപയോളം വാർഷിക വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്നു. നിലവിൽ ഇന്ത്യയിൽ മൂന്ന് ബോട്ടിലിംഗ് പ്ലാന്റുകൾ ഉള്ള ഇവർ, ലാഭത്തിന്റെ 85% ഹംദാർദ് നാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷന് (HNF) കൈമാറുന്നു, അവർ വിവിധ ക്ഷേമ പരിപാടികളിൽ സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ചാരിറ്റികൾക്ക് ഇത് വിതരണം ചെയ്യുന്നു. പുതിയ ഉപയോക്താക്കളെ ലക്ഷ്യമിട്ട്, റൂഹ് അഫ്സ അതിന്റെ ഉൽപ്പന്ന ശ്രേണി വികസിപ്പിക്കുന്നു. ഈ രീതിയിൽ, റൂഹ് അഫ്സ അതിന്റെ പരിധിക്കുള്ളിൽ ഒരു തലമുറയുടെ ചരിത്രത്തെ സംരക്ഷിച്ചു. രാജ്യവിഭജനത്തിനുശേഷവും, സ്നേഹത്തിന്റെ ഊഷ്മളത ഹൃദയങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

-അബൂബക്കര്‍ കവരത്തി